Bu modülde, Gelişim Düzeyi (LOD) şartnamesini, LOD tanımlarının özelliklerini ve her birinin bir BIM projesi için ne anlama geldiğini inceleyeceğiz. Haydi başlayalım.

BIM ile ilgili bilinmesi gereken birçok terim var. Bunlardan biri Gelişim Düzeyi. Sektörde yaygın bir terim olmasına rağmen, LOD'nin ne olduğu hakkında hâlâ biraz kafa karışıklığı var. Anlamına daha yakından bakalım. 

LOD şartnamesi, paydaşların tasarım ve inşaat süreçlerinde BIM içeriğini ve güvenilirliğini net bir şekilde tanımlamalarına olanak tanıyan bir referanstır.

LOD'yi doğru yorumlamak sektördeki zorluklardandır. Bazen yanlışlıkla Ayrıntı Düzeyi olarak yorumlanır; oysa Ayrıntı Düzeyi bir nesnede yer alan görsel ayrıntı miktarını ifade eder. Gelişim Düzeyi ise bir nesnenin geometrisinin ve bağlı bilgilerin ne ölçüde dikkate alındığını ve geliştirildiğini vurgular.

Model öğelerinin özelliklerini açıklayan altı LOD tanımı bulunmaktadır. Her tanımda açıklama düzeyi farklılık gösterir ve paydaşların, sistemlerinin ne için kullanılacağını belirtmesini, işlevlerin ve ürün güvenilirliğinin daha iyi anlaşılmasını sağlar. 

Grundfos MAGNA3 örneği üzerinden bu tanımlara daha yakından bakalım. 

LOD 100. Bu, bir projenin ilk aşamalarında sıklıkla kullanılan en temel tanımdır. Nesne bir sembol veya temel şekil ile temsil edilir ve bilgiler seyrektir. MAGNA3 ile ilgili bilgi 'Pompa 0,5 kW' yazacaktır. LOD 100 bilgileri, projede ilk adım olarak değerlendirilmelidir. 

LOD 200. Burada, nesneyi tanımlayan bilgiler daha nettir ancak yine de nihai çözüme tam denk gelmez. LOD 200'de MAGNA3, 'Sirkülasyon pompası 0,5 kW' şeklinde okunur. Nesne daha detaylı olsa da, proje henüz başlangıç aşamasındadır.

LOD 300. Bu aşamada nesne belirli bir sistem olarak temsil edilir, yani boyut, şekil ve yön gibi özellikler doğrudan modelden ölçülebilir. Burada sirkülasyon pompası yerine MAGNA3 kullanıldığı belirtilir, nihai olmamakla birlikte ayrıntılı bir temsil sunar.

LOD 350. LOD 300 ile birlikte LOD 350, nihai ürünün doğru bir temsilini sağlar. Elektrik ve mekanik verileriyle birlikte belirli bir ürün numarası eklenir.

LOD 400. LOD 350’ye benzer şekilde LOD 400 daha fazla bilgi ekler. Miktar, boyut, şekil, konum ve yön gibi özelliklerin tümü doğrudan modelden ölçülebilir. Bu aşamada MAGNA3, sağlanan tüm verileri içerir, sadece elektrik değil ve mekanik bilgilerini değil. Bu verilerin bazıları yükleniciler gibi diğer paydaşlar tarafından eklenebilir.

LOD 500. Dahili model olarak da adlandırılan LOD 500, proje boyunca gereken tüm bilgileri içeren tamamen doğrulanmış bir nesnedir. Tam konum, garanti, ilgili parçalar ve servis bilgilerini içerir.

Şimdi Autodesk Revit’teki üç çözünürlük düzeyine bakalım.

Bu çözünürlük düzeyleri düşük, orta ve yüksektir. Görsel olarak farklı olsalar da, aynı verileri içerir. Böylece paydaşlar kendilerine en uygun model ortamında çalışabilir. Örneğin bir kişi modelde blok ortamda çalışmayı tercih ediyorsa düşük çözünürlük kullanılmalıdır; yüksek çözünürlük ise daha fazla görsel detay sağlar. 

Tüm veriler her LOD tanımında mevcut olsa da gerekli bilgiler paydaşın rolüne, sistem tasarımcısı müteahhit ya da işletmeci mi olduğuna göre değişir. Bu nedenle, proje yaşam döngüsü boyunca kimin hangi bilgiye ihtiyaç duyduğunu belirtmek önemlidir.

Şimdi özetleyelim:

• LOD şartnamesi, paydaşların tasarım ve inşaat sırasında BIM içeriğini ve güvenilirliğini net bir şekilde tanımlamasını sağlar.
• LOD, yalnızca görsel temsil değil, bilgi ile ilgilidir. 
• Farklı ayrıntı seviyeleri, paydaşların tercih ettikleri ortamda çalışmasını sağlar. Ayrıntı düzeyini değiştirmek, LOD'yi değiştirmeyi gerektirmez.
• LOD tanımları, model öğelerinin özelliklerini tanımlar ve gösterir; bu da paydaşların nesnelerin işlevlerini, güvenilirliğini ve kullanım amacını anlamasına yardımcı olur.

LOD şartnamesinin ne olduğunu, LOD tanımlarının özelliklerini ve her birinin BIM projesi için ne anlama geldiğini inceledik.